en gr
Miss (detail), Oil on Canvas, 100x50. (Pocitelj Collection) 2013 Miss (detail), Oil on Canvas, 100x50. (Pocitelj Collection) 2013

Dead or Alive

Νεκρός ή ζωντανός (απόσπασμα)  

Στην φερόμενη ως αποχαιρετιστήρια επιστολή του προς τα αγαπημένα του πρόσωπα, ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες, γράφει μεταξύ άλλων: «Θα έδινα σημασία στα πράγματα, όχι γι’ αυτό που αξίζουν, αλλά γι’ αυτό που σημαίνουν». Τι σημαίνει άραγε για τον καθέναν από εμάς αυτό το βιβλίο; Πόσο σημαντικό είναι και για ποιους λόγους; Τι συναισθήματα γεννήθηκαν μετά την ανάγνωση των πρώτων σελίδων και ποιο το συμπέρασμα μετά το πέρας της ανάγνωσης; Άραγε μελετήθηκε επισταμένως, ή αποσπασματικά εξερευνήθηκε; Και μπορεί κάποιος να πει πως αποτελεί πλέον κτήμα της μνήμης του ή απλώς ένα ακόμα βιβλίο για κάποιον άνθρωπο που κάποτε υπήρξε; Δεν έχει και τόση σημασία. Όλοι έχουμε τους λόγους μας, για να είμαστε απόψε εδώ.

Όλη μέρα σήμερα, δεν μπορούσα μια φράση να αφήσω από το μυαλό μου. «Αγαπάω σημαίνει χρωστάω». Η φράση ανήκει στον Χειμωνά. «Αγαπάω σημαίνει χρωστάω». Από χρέος είμαι εδώ. Όχι χρέος προς το Δάσκαλό μου, όχι χρέος προς τον κύριο Αλικάκο που μου ζήτησε να πω δυο λόγια, όχι χρέος προς την ιδιότητά μου ως φιλολόγου. Από χρέος απέναντι σε όλους αυτούς που απόψε γεμίζουν αυτήν την αίθουσα. Σ’ αυτούς νιώθω ότι χρωστάω. Ένα μεγάλο «ευχαριστώ». Που μου έδωσαν την ευκαιρία να αισθανθώ πως υπάρχουν ακόμα άνθρωποι με ανοιχτά μυαλά. Είναι τόσο σπουδαίο να νιώθει κανείς γύρω του, την αδιάκοπη πορεία της γνώσης. Σαν ένας ποταμός, την κοίτη δεν γνωρίζεις, μήτε τις εκβολές, απολαμβάνεις όμως πάντα τη δροσιά και την μελωδία της αέναης κίνησής του. 

Αυτή η αίθουσα, μεταξύ άλλων, έχει τιμήσει και έχει τιμηθεί από έναν άνθρωπο που κάποιοι αποκάλεσαν Δάσκαλο, κάποιοι τρελό και κάποιοι απλά νεκρό. Ήρθα λοιπόν μέχρι εδώ, για να τιμήσω τη μνήμη ενός τρελού ή ενός νεκρού, ενός ανθρώπου που δεν υπάρχει πια; Λάθος! «Όπου μιλάνε για το θάνατο προσπερνώ με γέλια δυνατά, αν στη συντροφιά δεν υπάρχει ούτε ένας νεκρός», λέγει ο Θεόφιλος Βέικος στα «Σπαράγματα Λόγου» του.

Τρελός που να έζησε και να διέγραψε μια τόσο συγκροτημένη πορεία δεν υπήρξε. Αν λοιπόν τρελός είναι ο δάσκαλός μου, Σχολή Τρελών ιδρύθηκε στην Αθήνα και εμείς δεν πήραμε χαμπάρι και χάσαμε την περίοδο των εγγραφών, αγαπητοί μου.

Νεκρός που να ζει τόσο έντονα την κάθε μέρα του και να πολλαπλασιάζει με τέτοια ένταση τη φωνή του μέσα από χίλιες άλλες φωνές, ο Άδης ακόμα δε γνώρισε. Και να τον γνώριζε, πιθανόν να τον επέστρεφε πίσω. Χαλάνε τον τόπο αυτές οι κραυγές αγωνίας για τη γνώση και τη μάθηση!

Κι αν δεν είναι νεκρός; Μήπως είναι ζωντανός; Εκείνη η ενδιάμεση κατάσταση, το tertium datur, που τόσο με βασάνιζε στις πρώτες μου συναντήσεις με την έννοια του θανάτου, συναντήσεις υποκινημένες και από τις παραινέσεις του Δασκάλου (μου). Νεκρός ή ζωντανός λοιπόν; Νεκρός ή ζωντανός; Ιδού η απορία που ψέλλιζε και ο Άμλετ του Θεάτρου της Γηραιάς Αλβιόνας.

Χαρά Παρασκευοπούλου (φιλόλογος)

Add to Favorites
Read 1512 times